Chuyến xe đêm từ Sài Gòn lên Đà Lạt lăn bánh lúc mười giờ tối. Hạ An ngồi sát cửa sổ, ba lô ôm khư khư trong lòng — trong đó là xấp thư của Khang, cuốn sổ tay da, và lá thư đầu tiên trong phong bì của cô Lan. Thảo Vy đã khóc sưng cả mắt khi tiễn cô ra bến xe: "Cậu điên rồi! Một mình lên Đà Lạt tìm người ta giữa đêm hôm! Nhỡ... nhỡ cậu ấy không muốn gặp cậu thì sao?"
"Thì tớ về." An cười, nhưng tay nắm chặt quai ba lô, "Nhưng tớ phải đi, Vy ạ. Năm năm trước tớ đã để cậu ấy đi một mình. Lần này, tớ không để chuyện đó lặp lại."
Xe leo đèo trong màn sương dày đặc. An không ngủ được. Cô áp trán vào cửa kính lạnh buốt, nhìn những ánh đèn vàng vọt trôi qua ngoài kia, lòng ngổn ngang trăm mối.
Cô nhớ lại lời cô Lan chiều nay, khi cô gọi điện báo tin mình sẽ lên Đà Lạt. Cô Lan im lặng rất lâu rồi nói: "Đi đi con. Có những chuyện, phải đối mặt mới buông được. Nhưng nhớ — trách thì cứ trách, nó sai thì phải chịu, cô không bênh. Chỉ đừng để cơn giận nhốt con lại. Gặp nó, nghe nó nói, rồi con hãy quyết định bằng cái đầu tỉnh táo của mình."
"Con biết, cô ạ."
Năm giờ sáng, xe đến bến Đà Lạt. Sương mù giăng kín, hơi lạnh thấm qua lớp áo khoác mỏng của An. Cô bắt một chuyến xe ôm, đưa mảnh giấy ghi địa chỉ.
Con dốc dài hun hút, hai bên là những vườn hoa và nhà kính mờ ảo trong sương. Cuối dốc là một căn nhà nhỏ lợp tôn, tường quét vôi đã bong tróc, trước hiên có giàn hoa giấy nở rực.
An đứng trước cổng, tim đập thình thịch. Cô hít một hơi thật sâu, rồi gõ cửa.
"Ai đó?" Một giọng phụ nữ hiền hậu vang lên từ trong nhà.
Cửa mở. Một người phụ nữ nhỏ thó xuất hiện, một bên chân bước đi khập khiễng phải vịn vào khung cửa. Mái tóc đã điểm bạc, nhưng đôi mắt... đôi mắt giống Khang đến lạ — sâu và buồn.
An biết ngay đó là ai. Cô nghẹn ngào, không thốt nên lời.
"Cô... cô tìm ai?" Người phụ nữ hỏi, ánh mắt dò xét.
"Dạ... cháu là..." An cúi đầu thật sâu, "cháu là Hạ An. Bạn của... anh Khang ạ."
Bà sững người. Đôi tay gầy guộc của bà run lên, vịn chặt khung cửa hơn.
"Hạ... An?" Giọng bà lạc đi, "Cháu là Hạ An? Cô bé mà thằng Khang..." Nước mắt đã lăn dài trên gò má hốc hác của bà.
"Vào nhà đi con." Bà nắm lấy tay An. "Thằng Khang nó đi làm từ sớm rồi, tối mới về. Để bác pha trà gừng cho ấm."
Căn nhà nhỏ chỉ có một gian chính và một buồng trong, đồ đạc đơn sơ nhưng sạch sẽ, ngăn nắp. Trên vách, treo một tấm ảnh cũ — ảnh Khang mặc đồng phục Vĩnh Lộc B, cười rạng rỡ, bên cạnh là một cô gái mặc áo dài trắng.
Là An. Tấm ảnh chụp chung duy nhất của hai người, năm lớp 10.
"Thằng Khang nó treo đó từ ngày về đây." Mẹ Khang đặt chén trà gừng nóng hổi trước mặt An, "Ngày nào nó cũng lau. Nó bảo: 'Để đó, mẹ ạ. Để con nhớ mình từng có những ngày vui.'"
An ôm chén trà, hơi nóng bốc lên làm mắt cô cay xè.
"Bác ơi," An hỏi khẽ, "năm đó... chuyện gì đã xảy ra ạ?"
Mẹ Khang thở dài, ngồi xuống ghế đối diện, bắt đầu kể:
"Cuối năm con học lớp 11, bác đang làm ở xưởng may thì ngã quỵ — tai biến, nửa người không cử động được. Viện phí tốn kém, nhà bác vốn đã khó khăn từ ngày ba thằng Khang bỏ đi, giờ càng kiệt quệ."
"Thằng Khang lúc đó mới mười bảy tuổi. Nó vừa đi học vừa chạy vào viện chăm bác, đêm về lại thức học bài. Có hôm bác tỉnh dậy giữa đêm, thấy nó ngồi gục bên giường bệnh, tay còn cầm quyển sách. Bác thương nó đứt ruột. Rồi một hôm, nó quỳ xuống bên giường bác, nói: 'Mẹ ơi, con nghỉ học. Con đưa mẹ về Đà Lạt nương nhờ ngoại, con đi làm thuê kiếm tiền chữa bệnh cho mẹ.' Bác can thế nào nó cũng không nghe."
An cắn chặt môi đến bật máu, tim như bị ai bóp nghẹt.
"Về Đà Lạt, nó làm đủ thứ việc kiếm tiền thuốc cho bác — phụ hồ, bốc vác, giao hàng, ca đêm ở xưởng gỗ. Có lần tay bị máy cắt phải khâu mấy mũi, nó giấu bác, bảo va quệt nhẹ. Đến khi bác phát hiện băng gạc thấm máu, nó mới chịu nói."
Bà ngừng lại, rót thêm trà vào chén An, giọng chùng hẳn xuống:
"Có một chuyện, đến giờ bác vẫn day dứt — mà thằng Khang thì day dứt gấp trăm lần. Năm đầu về Đà Lạt, có chương trình phục hồi chức năng miễn phí của hội từ thiện, nhận bệnh nhân tai biến trong 'giai đoạn vàng' — ba đến sáu tháng đầu sau tai
biến. Bác sĩ bảo nếu được tập đúng giai đoạn đó, khả năng bác đi lại bình thường rất cao."
"Vậy sao bác không..." An nín thở.
"Vì thằng Khang từ chối." Mẹ Khang cười buồn. "Muốn nhận hỗ trợ, phải làm hồ sơ hộ nghèo, phải để người ta đến nhà chụp ảnh làm tư liệu. Nó không chịu. Nó bảo: 'Nhà mình nghèo thật, nhưng con không muốn mẹ thành thứ để người ta thương hại.' Tự ái của thằng con trai mười bảy tuổi, con ạ."
"Đến khi nó nguôi ngoai chịu đi hỏi lại, thì chương trình đã hết đợt — mà chân bác cũng đã qua giai đoạn vàng. Bác sĩ nói thẳng: giờ có tập cũng chỉ được đến thế này thôi. Đêm đó nó ngồi ngoài hiên đến sáng. Sáng ra, mắt sưng húp, nó quỳ xuống xin lỗi bác: 'Mẹ ơi, con sai rồi. Con tưởng giữ thể diện cho mẹ, hóa ra con cướp mất cơ hội của mẹ.'"
An thấy cổ họng mình nghẹn lại.
"Từ hôm đó nó thay đổi hẳn." Mẹ Khang nhìn ra giàn hoa giấy. "Nó bảo: kiêu hãnh mà làm khổ người mình thương thì không phải kiêu hãnh, mà là ích kỷ. Rồi nó đi học lỏm cách xoa bóp, tối nào cũng bóp chân cho bác hai tiếng đồng hồ."
Mẹ Khang nắm lấy tay An, siết chặt:
"Bác biết nó khổ tâm chuyện của con. Đêm nào nó cũng ngồi viết thư dưới ánh đèn dầu, viết xong lại cất đi không gửi."
Bà vuốt tóc An như vuốt tóc con gái: "Bác không bênh nó đâu, An ạ. Nó sai với con — sai thật, bác biết. Bác chỉ muốn con hiểu: thằng bé nhà bác từ nhỏ đã vậy — có gì ngon cũng nhường mẹ trước, có gì khổ cũng giấu một mình. Nó không phải không thương con. Nó thương con quá, nên mới chọn cách sai lầm nhất."
Hai người ngồi khóc trong căn nhà nhỏ cuối dốc, giữa buổi sáng Đà Lạt se lạnh.
Trời nhá nhem tối, Khang mới về.
An nghe tiếng xe máy dừng trước cổng, tiếng chìa khóa tra vào ổ, rồi tiếng bước chân quen thuộc. Cô nín thở.
Cánh cửa mở ra. Khang đứng đó, áo khoác bạc màu, tay xách túi thức ăn, người đầy bụi đường. Và anh sững lại khi thấy cô gái đang ngồi trong nhà mình, bên cạnh mẹ anh.
Túi thức ăn rơi xuống đất.
"An...?" Giọng anh khản đặc, như không tin vào mắt mình, "Sao... sao em lại ở đây?"
An đứng dậy, bước từng bước về phía anh — nơi cô có thể nhìn thẳng vào mắt anh và hỏi những điều đã chôn giấu bấy lâu.
"Em đọc hết rồi." An nói, giọng bình tĩnh đến lạ, "Thư anh viết năm năm qua. Cuốn sổ tay. Lá thư trong phong bì của cô Lan. Em biết hết rồi, Khang ạ."
Khang cúi đầu, hai bàn tay chai sần nắm chặt: "Anh... anh xin lỗi. Cả tin nhắn 'đừng đến bệnh viện nữa' hôm đó nữa — Vy vô tình kể với anh rằng em định đến bệnh viện huyện tìm anh. Anh sợ em nhìn thấy mẹ anh lúc ấy... nên anh mới nhắn em đừng đến."
"Anh đã định gì? Định giấu em đến bao giờ? Định để em sống cả đời trong dằn vặt, tự hỏi mình đã làm gì sai để anh bỏ đi?" Nước mắt An trào ra, "Trần Minh Khang, anh có hỏi em muốn gì bao giờ chưa?"
Anh ngẩng lên, mắt đỏ hoe: "Anh không muốn em thương hại anh."
"Thương hại?" An bật cười trong nước mắt, "Anh nghĩ tình cảm năm năm của em là thương hại sao? Anh nghĩ em là loại người thấy anh khó khăn là quay lưng sao? Trong mắt anh, em rẻ rúng đến thế à?"
"Không phải!" Khang lắc đầu quầy quậy, giọng vỡ òa, "Anh chỉ... anh chỉ sợ. Sợ em vì thương anh mà bỏ lỡ tương lai. Sợ một ngày em hối hận vì đã chọn một thằng không ra gì như anh. Anh thà để em hận anh, còn hơn để em phải khổ vì anh!"
"Anh không có quyền quyết định thay em!" An gào lên, bao nhiêu uất ức năm năm vỡ òa, "Tương lai của em, khổ hay sướng của em — đó là chuyện của em! Anh lấy quyền gì mà tước đi của em cả quyền được đau khổ cùng anh?"
Khang im lặng. Anh đứng đó, cúi đầu, nước mắt lăn dài trên gương mặt sương gió, khóc như một đứa trẻ.
Một lúc lâu sau, anh mới thì thào:
"Anh xin lỗi... Anh sai rồi. Anh thật sự sai rồi."
An lau nước mắt, giọng nghèn nghẹn: "Mẹ anh vừa bảo em đừng trách anh. Cô Lan cũng bảo anh đã tự trách mình đủ nhiều rồi."
Khang ngẩng phắt lên, lắc đầu: "Đừng nghe họ. Đừng ai bênh anh nữa." Giọng anh khản đặc mà dứt khoát từng chữ: "Sai là sai, An ạ. Khổ không phải lý do để làm người khác khổ theo.
Anh đã học điều đó từ cái ngày anh cướp mất cơ hội tập vật lý trị liệu của mẹ — và anh sẽ không bao giờ quên."
Ngoài trời, mưa bắt đầu rơi — mưa Đà Lạt, dai dẳng và lạnh buốt. Tiếng mưa lộp độp trên mái tôn, hòa cùng tiếng nấc nghẹn ngào của hai người.
An bước đến gần anh hơn, ngước nhìn thẳng vào đôi mắt đẫm nước của anh. Cô hỏi khẽ, từng chữ như rút từ đáy tim:
"Vậy bây giờ... anh còn định chạy nữa không?"
Khang im lặng rất lâu. Rồi anh mở miệng, như sắp nói điều gì đó.
Nhưng đúng lúc ấy, từ trong nhà vang ra tiếng mẹ anh gọi, yếu ớt mà ấm áp:
"Khang ơi, mưa to quá, con vào nhà đi con..."
Khang quay nhìn vào nhà, rồi quay lại nhìn An. Mưa mỗi lúc một to. Và An đứng đó, ướt sũng, chờ đợi câu trả lời của anh — câu trả lời cho năm năm chờ đợi, cho tất cả những lá thư không gửi, cho tất cả những đêm mưa một mình.
Khang bước tới, đến khi chỉ còn cách cô một tầm tay.
"Anh không chạy nữa." Anh nói khẽ, nhưng từng chữ chắc nịch. "Dù em có tha thứ hay không, anh cũng không chạy nữa."
An nhìn thẳng vào đôi mắt đẫm nước của anh. Năm năm đã dạy cô một điều: tha thứ không phải là một cái gật đầu vội vã,
mà là một con đường phải đi từng bước — và người được quyền quyết định từng bước đi, phải là cô.
"Vậy thì nghe kỹ đây." Giọng cô run run nhưng dứt khoát. "Em chưa tha thứ cho anh. Em cần thời gian. Trong thời gian đó, anh không được biến mất nữa — dù chỉ một ngày. Và anh không được quyết định thay em nữa — dù là chuyện nhỏ nhất. Anh làm được không?"
"Được." Khang gật đầu, không do dự một giây. "Một tháng, một năm — em cho anh bao lâu cũng được. Lần này, anh đứng yên một chỗ. Còn đi hay ở, là quyền của em."
Mưa vẫn rơi lộp độp trên mái tôn. Trong nhà, mẹ anh lại gọi khẽ. Khang cởi chiếc áo khoác bạc màu, đưa về phía cô — nhưng lần này, anh dừng lại giữa chừng, nhìn cô như chờ một cái gật đầu. An khẽ gật. Chỉ một cử chỉ nhỏ vậy thôi mà Khang cười — nụ cười nhẹ nhõm đầu tiên sau bao năm.
Đêm đó, An ở lại căn nhà cuối dốc, ngủ ở buồng trong. Ngoài hiên, mưa Đà Lạt rơi dai dẳng. Và trong lòng cô gái hai mươi hai tuổi, lần đầu tiên sau năm năm, có một điều gì đó rất khẽ khàng đang nảy mầm — không phải là sự tha thứ, mà là can đảm để bắt đầu lại từ đầu.