Đêm đó, Hạ An không ngủ được.
Cô nằm trên chiếc giường đơn trong căn phòng trọ nhỏ ở Bình Tân, mắt mở trừng trừng nhìn lên trần nhà. Ngoài cửa sổ, mưa đã tạnh, chỉ còn tiếng nước nhỏ tong tong từ mái tôn xuống hiên. Trên bàn học, chiếc ô xanh cũ kỹ nằm im lìm — chiếc ô của chính cô, cô mang về sau cuộc tái ngộ dưới gốc phượng chiều nay, đặt lên bàn khi ngồi mở thư.
An ngồi dậy, mở ngăn kéo bàn học.
Dưới chồng giáo án ngay ngắn là một phong bì đã ngả màu vàng. Năm năm. Năm năm nó nằm đó, im lặng như một vết thương không bao giờ lành mà cô không dám chạm vào.
Cô Lan đã trao nó cho cô vào ngày cô nhận giấy báo trúng tuyển Đại học Sư phạm TP.HCM. "Khang nhờ cô giữ. Dặn khi nào con đỗ đại học thì trao tận tay." Lúc đó An đã khóc rất nhiều, ôm phong bì vào lòng như ôm một điều kỳ diệu cuối cùng. Nhưng rồi cô không mở. Cô sợ. Sợ rằng mở ra, cô sẽ đọc được lời từ biệt cuối cùng. Sợ rằng mở ra, cô sẽ không còn lý do gì để giận anh nữa — mà cô thì cần cơn giận đó để sống tiếp.
Nhưng đêm nay, sau cuộc gặp gỡ dưới gốc phượng, sau khi nhìn thấy bàn tay chai sần của anh và ánh mắt vội vã nhìn đồng hồ, An biết mình không thể trốn tránh được nữa.
Cô xé phong bì.
Bên trong là một lá thư viết tay trên giấy học trò đã ố vàng, và một mảnh giấy nhỏ ghi địa chỉ.
An mở thư ra, nín thở. Nét chữ nghiêng nghiêng, cứng cỏi — nét chữ mà chiều nay cô đã thấy trên tờ đăng ký ở trường:
"An à,
Khi em đọc lá thư này, có lẽ em đã là sinh viên đại học rồi. Chúc mừng em. Anh biết em sẽ đỗ mà — cô gái của anh giỏi Văn nhất trường cơ mà.
Anh xin lỗi vì không thể ở bên em trong ngày em nhận giấy báo. Anh xin lỗi vì tất cả. Tin nhắn cuối cùng anh gửi, từng chữ đều là dối trá. Anh chưa bao giờ muốn em quên anh. Anh chỉ... không còn cách nào khác.
Mẹ anh bị tai biến. Cuối năm lớp 11, mẹ ngã quỵ ngay trong xưởng may — căn bệnh đã âm ỉ từ những cơn đau đầu năm lớp 10 mà anh giấu nhẹm. Viện phí, thuốc men... nhà anh bán hết những gì có thể bán. Anh không thể vừa đi học vừa lo cho mẹ được nữa. Anh phải đưa mẹ về Đà Lạt, nương nhờ nhà ngoại, rồi đi làm thuê kiếm tiền.
Anh biết em sẽ nói: 'Sao anh không nói với em?' Anh đã định nói, rất nhiều lần. Nhưng mỗi lần nhìn em cười, nhìn em say sưa kể về ước mơ thi Sư phạm, anh lại không mở miệng được. Em xứng đáng có một tương lai sáng sủa, An ạ. Còn anh... anh không biết tương lai của mình ở đâu nữa.
Đừng tìm anh. Đừng chờ anh. Hãy sống thật tốt, cô gái của anh.
Địa chỉ của anh ở Đà Lạt, anh ghi riêng. Nhưng anh xin em — đừng đến. Hãy coi như anh chưa từng tồn tại.
Khang."
Nước mắt An rơi lã chã xuống mặt giấy, nhòe đi những dòng chữ đã ố vàng.
Mẹ anh bị tai biến. Cuối năm lớp 11. Tất cả những dấu hiệu lạ lùng dạo đó — Khang hay mệt, hay vắng mặt, ánh mắt trĩu
nặng — giờ đây đều có lời giải. Mà cô, người tự xưng là hiểu anh nhất, đã chẳng hay biết gì. Cô đã giận anh năm năm vì một sự thật mà anh gánh một mình.
"Đồ ngốc..." An nấc lên, ôm lá thư vào lòng, "Trần Minh Khang, anh là đồ ngốc nhất trên đời..."
Cô lật mảnh giấy ghi địa chỉ: một dòng chữ nguệch ngoạc — số nhà, tên đường, thành phố Đà Lạt. Nét chữ này mới hơn, có lẽ viết sau. Anh vẫn muốn cô biết anh ở đâu, dù miệng thì bảo "đừng tìm".
An đang định cất thư đi thì điện thoại reo. Thảo Vy.
"An! Cậu chưa ngủ đúng không? Tớ đang trên đường đến nhà cậu đây. Có chuyện lớn!"
"Mấy giờ rồi mà cậu còn..."
"Chuyện về Khang! Tớ vừa nhận được một chiếc hộp — người ta gửi đến công ty tớ, bảo là Khang nhờ giữ hộ từ... từ ngày cậu ấy đi, dặn khi nào tớ gặp lại cậu thì đưa. Tớ đợi cậu năm phút nữa, mở cửa nhé!"
Mười lăm phút sau, Thảo Vy xuất hiện ở cửa phòng trọ, tay ôm một chiếc hộp gỗ nhỏ, thở hổn hển.
"Người giao hàng bảo..." Thảo Vy đặt hộp xuống bàn, "bưu kiện này được gửi từ Đà Lạt từ tuần trước. Bên trong có thư tay của
Khang dặn là: 'Nhờ Vy giữ hộ, khi nào gặp An thì đưa cho cô ấy.'"
Tim An đập thình thịch. Cô mở nắp hộp.
Bên trong, xếp ngay ngắn là một xấp thư — phải đến mấy chục lá, buộc bằng sợi dây thừng đã cũ. Và bên dưới xấp thư là một cuốn sổ tay bọc da màu nâu sẫm — cuốn sổ mà An nhận ra ngay: cuốn sổ Khang vẫn mang theo bên mình thời cấp ba, cuốn sổ anh bảo là "nhật ký của con trai, không cho con gái đọc".
"Trời ơi..." Thảo Vy thì thào, "cậu ấy viết... bao nhiêu thư thế này mà không gửi một lá nào?"
An rút lá thư đầu tiên. Ngày tháng ghi: tháng 9, năm Khang bỏ đi.
"An à, hôm nay là ngày đầu tiên anh ở Đà Lạt. Mẹ đã qua cơn nguy kịch nhưng nửa người vẫn chưa cử động được. Anh xin được chân phụ hồ ở công trình gần nhà ngoại. Tay anh phồng rộp hết cả rồi, cầm bút không nổi nữa. Đêm nay anh nhớ em đến không ngủ được..."
Lá thứ hai, tháng 11:
"Hôm nay anh đi giao hàng thuê, bị ngã xe giữa đèo. Đầu gối rách một mảng lớn. Anh nằm ở lề đường, nhìn mây trôi, chợt nghĩ: giờ này chắc em đang ôn thi học kỳ. Cố lên nhé, cô gái của anh..."
Lá thứ ba, lá thứ tư... Mỗi lá thư là một mảnh đời. An đọc, nước mắt cứ thế tuôn ra không ngừng.
Có lá thư kể về những đêm đông Đà Lạt lạnh đến thấu xương, anh phải đốt củi sưởi cho mẹ mà tay vẫn run vì lạnh. Có lá thư kể anh bị chủ thầu quỵt tiền công, phải nhịn đói hai ngày. Có lá thư chỉ vỏn vẹn vài dòng, nét chữ nghệch ngoạc như viết trong lúc say: "Anh nhớ em. Anh nhớ em đến phát điên. Nhưng anh không dám gửi. Gửi rồi, em sẽ bỏ tất cả mà đến với anh. Anh không cho phép mình ích kỷ như vậy."
"Năm năm..." Thảo Vy lau nước mắt, "cậu ấy viết suốt năm năm, đêm nào cũng viết, mà không dám gửi một lá." Cô ngừng lại, giọng chợt đanh lại — hiếm hoi lắm mới thấy Thảo Vy
nghiêm túc như vậy: "Thương thì thương thật, An ạ. Nhưng thương không phải cái cớ để biến mất. Cậu ấy nợ cậu một lời xin lỗi đàng hoàng — và lần này, cậu phải bắt cậu ấy trả bằng hành động, chứ đừng để cậu ấy trả bằng mấy lá thư nữa."
An mở cuốn sổ tay da. Bên trong không phải nhật ký, mà là những dòng ghi chép vụn vặt: tiền công mỗi ngày, tiền thuốc của mẹ, những món nợ đã trả dần... Và xen giữa những con số khô khan là những câu ngắn ngủi:
"Hôm nay trả được một phần viện phí. Nhẹ người." "Mẹ tập đi được ba bước. Mừng đến khóc." "Sau này có tiền, anh sẽ mở một quán cà phê nhỏ, đặt tên là Mưa." "Mơ thấy An. Em mặc áo dài trắng, đứng dưới gốc phượng cười với anh." "Sinh nhật An. Anh mua một cành hoa dại đặt trước hiên nhà ngoại, tưởng tượng là tặng em."
An lật tiếp, bắt gặp một lá thư rời kẹp giữa hai trang sổ — không đề trong xấp thư buộc dây, như thể viết vội rồi nhét tạm:
"Giao thừa năm nay, Đà Lạt mưa đá. Anh đứng ngoài hiên, nghe tiếng pháo hoa từ xa, chợt nhớ giao thừa năm lớp 10, mình hẹn nhau ra bờ kè xem pháo hoa mà em ngủ quên mất, anh đợi em đến nửa đêm. Năm đó anh giận em cả tuần. Giờ anh chỉ ước được giận em thêm một lần nữa..."
Một lá khác, nét chữ nhòe đi vì nước — không biết là mưa hay nước mắt của người viết:
"Hôm nay anh thấy tên em trên báo — 'Thủ khoa đầu vào khoa Ngữ văn'. Anh mua tờ báo đó, cắt riêng bài viết, ép vào sổ. Mẹ hỏi anh cười gì mà tươi thế. Anh bảo: người anh thương, giỏi lắm."
An ôm xấp thư vào lòng, khóc nức nở. Năm năm qua, cô cứ tưởng mình là người đau khổ nhất — hóa ra ở nơi xa xôi đầy sương mù, có một người đau gấp trăm lần mà vẫn cắn răng chịu đựng một mình.
Cô mở cuốn nhật ký của mình — cuốn nhật ký cô vẫn viết đều đặn suốt mười năm — và viết vào trang mới:
"Đêm nay mình đã biết sự thật. Năm năm giận hờn, hóa ra mình giận một người chưa từng ngừng thương mình. Khang ơi, anh ngốc lắm — điều đau đớn nhất không phải là cùng nhau gánh vác, mà là bị gạt ra ngoài, không được phép gánh cùng..."
Viết đến đây, An gập bút lại. Cô không viết tiếp được nữa.
Trang cuối cùng của cuốn sổ, nét chữ run run, đề ngày... tuần trước:
"Mẹ đã đi lại được trong nhà. Nợ nần trả gần hết. Anh dành dụm được một khoản nhỏ. Có lẽ... đã đến lúc anh có thể ngẩng đầu lên rồi. Nhưng anh vẫn sợ. Sợ em đã quên anh. Sợ em đã có một cuộc đời mới không cần anh nữa."
An run rẩy đặt cuốn sổ xuống, rút lá thư cuối cùng trong xấp thư — lá thư mới nhất, cũng đề ngày tuần trước. Phong bì còn thơm mùi giấy mới.
Cô mở ra.
Bên trong chỉ vỏn vẹn một dòng duy nhất, nét chữ nguệch ngoạc như người viết đang cố kìm nén điều gì đó:
"Nếu em đọc được những dòng này, tức là anh đã không còn đủ can đảm để đứng trước mặt em nữa."
An chết lặng.
Chiều nay, anh đã đứng trước mặt cô. Dưới gốc phượng, trong cơn mưa. Vậy mà lá thư này — viết chỉ một tuần trước — lại nói anh "không còn đủ can đảm".
Trừ khi... trừ khi cuộc gặp chiều nay không nằm trong dự định của anh. Trừ khi anh về Sài Gòn vì một lý do khác, tình cờ gặp cô, và ngày mai anh sẽ lại đi — đúng như anh đã nói: "Ngày mai anh lại đi Đà Lạt."
An nắm chặt lá thư, nhìn ra ngoài cửa sổ. Trong đầu cô, một quyết định đang dần hình thành, rõ ràng và không thể lay chuyển.
Cô sẽ lên Đà Lạt.
Địa chỉ trong tay cô. Năm năm là quá đủ cho sự chờ đợi và hiểu lầm. Lần này, cô sẽ không để anh chạy trốn nữa.
Ngoài kia, trời đã hửng sáng. Một ngày mới bắt đầu — và với Hạ An, đó sẽ là ngày cô đi tìm lại năm năm đã mất.