Buổi sáng hôm ấy, Hạ An dậy từ năm giờ rưỡi như mọi ngày.
Cô pha một ly cà phê sữa, mở cửa sổ ban công cho gió sớm ùa vào, rồi ngồi xuống bàn viết vài dòng vào cuốn nhật ký đã sờn mép — thói quen cô giữ suốt mười năm nay, từ những ngày còn là cô bé lớp sáu hay khóc nhè ở THCS Võ Văn Vân. Viết, với An, là để những điều không nói thành lời có một nơi trú ngụ.
"Ngày... tháng... năm... Trời trong. Mai là ngày hội trường hai mươi năm thành lập Vĩnh Lộc B. Cô Lan nhắn tin bảo nhất định
phải về. Năm năm rồi mình không bước qua cánh cổng ấy. Không biết gốc phượng còn không. Không biết..."
Cây bút của An khựng lại giữa dòng. Cô không viết tiếp nữa. Có những câu, dù đã năm năm, vẫn không sao viết trọn.
An gấp nhật ký lại, thay áo dài — chiếc áo dài trắng tinh mà nhà trường phát cho giáo viên mỗi dịp lễ — rồi soi gương lần cuối. Hai mươi hai tuổi. Gương mặt trong gương đã bớt đi vẻ non nớt của cô nữ sinh năm nào, thay vào là nét điềm đạm của một cô giáo dạy Văn. Chỉ có đôi mắt là vẫn vậy: khi cười thì cong cong, khi buồn thì sâu hun hút như mặt hồ sau mưa.
Năm năm. An đã tốt nghiệp Đại học Sư phạm TP.HCM khoa Ngữ văn, và giờ đang dạy hợp đồng môn Văn tại một trường THCS ở quận Bình Tân. Lương hợp đồng chẳng đáng là bao, có tháng còn phải nhờ mẹ gửi thêm tiền trọ, nhưng mỗi sáng bước vào lớp, nghe đám học trò đồng thanh "Chào cô ạ!", An thấy lòng mình ấm lại. Cô chọn nghề này, một phần vì yêu Văn, một phần vì... muốn được sống mãi trong cái tuổi mười bảy mà cô đã đánh mất một nửa.
"An ơi, xong chưa? Tớ tới dưới nhà rồi nè!"
Tiếng Thảo Vy réo ngoài cổng, át cả tiếng xe máy buổi sáng. An vội xách túi chạy xuống.
Thảo Vy hôm nay diện một chiếc đầm vàng rực, tóc uốn xoăn bồng bềnh, trông chẳng khác gì đi dự tiệc chứ không phải về trường cũ. Cô bạn thân của An từ hồi cấp hai giờ làm
marketing cho một công ty mỹ phẩm ở TP.HCM, lương cao, ăn mặc sành điệu, miệng lưỡi lanh lợi — và vẫn độc thân, dù quanh cô lúc nào cũng có vài ba "vệ tinh" lượn lờ.
"Nhìn cậu kìa," Thảo Vy nhéo má An, "cô giáo nhân dân mà mặt mày như sắp đi đưa đám. Vui lên! Hôm nay về trường cũ gặp bạn gặp bè, biết đâu..."
"Biết đâu cái gì?" An lườm.
"Biết đâu gặp lại người ta." Thảo Vy nháy mắt, rồi hạ giọng, "Này, cậu nghe tin gì chưa? Hoàng Nam cũng về đó."
Tim An khẽ thắt lại một nhịp. Hoàng Nam — bạn cùng bàn của Khang năm xưa, giờ đã là một anh công an chững chạc. Mấy năm nay, cậu vẫn lẳng lặng quan tâm Thảo Vy, còn Thảo Vy thì cứ "mập mờ" — không nhận lời, cũng chẳng từ chối.
"Cậu với anh Nam sao rồi?" An hỏi, cố lái câu chuyện sang hướng khác.
Thảo Vy đỏ mặt — hiếm hoi lắm mới thấy cô nàng marketing sắc sảo này đỏ mặt: "Sao là sao. Bạn bè bình thường."
"Bạn bè bình thường mà tuần trước ai khoe được tặng hoa nhân ngày 20/10 xong cười tủm tỉm cả buổi?"
"Nguyễn Hạ An! Cậu còn trêu tớ nữa là tớ kể cho cả trường nghe chuyện cậu khóc nhè ngày tựu trường lớp sáu đó!"
Hai cô gái cười vang, xe máy lướt qua những con đường Sài Gòn buổi sáng cuối tuần. Nhưng trong lòng An, có một góc nhỏ vẫn lặng thinh — mỗi lần nhắc đến Vĩnh Lộc B, cô lại nhớ đến một người mà suốt năm năm qua cô không dám gọi tên thành tiếng.
THPT Vĩnh Lộc B hôm nay rực rỡ hơn bao giờ hết.
Cổng trường treo băng rôn đỏ chói: "Kỷ niệm 20 năm thành lập trường THPT Vĩnh Lộc B". Sân trường đông nghịt cựu học sinh các khóa, tiếng cười nói râm ran. Những tà áo dài của các cô giáo về hưu bay phấp phới trong gió. Ở góc sân, gốc phượng già vẫn đứng đó, trầm mặc như một chứng nhân — tán lá xanh rì, và An biết, đến mùa hè nó sẽ lại nở đỏ rực như những năm xưa.
"An! Hạ An! Bên này!"
Tiếng gọi trong trẻo vang lên. An quay lại — và sững người.
Cô Lan.
Mái tóc cô đã bạc đi quá nửa, búi gọn sau gáy. Dáng người nhỏ nhắn năm nào giờ hơi còng xuống, bước đi chậm rãi, nhưng ánh mắt vẫn sáng và ấm như xưa.
"Cô!" An chạy đến, ôm chầm lấy cô. Mùi dầu gió quen thuộc, mùi phấn bảng quen thuộc — bao nhiêu năm tháng ùa về trong một cái ôm.
"Con bé này," cô Lan vỗ lưng An, giọng nghẹn nghẹn, "năm năm không về thăm cô. Cô sắp về hưu rồi, học trò cũ đứa nào cũng bận, chẳng đứa nào nhớ cô già này."
"Con nhớ cô mà. Con bận... bận quên mất đường về." An cười, mà mắt cay xè.
Cô Lan nhìn An thật lâu, ánh mắt của người từng làm chủ nhiệm bao nhiêu lứa học trò — ánh mắt nhìn thấu những điều người ta cố giấu: "Con vẫn vậy. Cứ buồn là cười. Này, dạo này dạy học thế nào? Hợp đồng có vất vả không?"
"Dạ cũng ổn cô ạ. Học trò nghịch nhưng thương lắm."
"Ừ. Nghề này bạc mà vui, con ạ." Cô Lan nắm tay An, "Đi, vào hội trường với cô."
Hai cô trò thong thả đi qua sân trường. An chỉ cho cô Lan xem từng góc kỷ niệm, rồi dừng lại trước gốc phượng.
Gốc phượng già, vỏ cây sần sùi, rễ nổi lên mặt đất như những con rắn khổng lồ. Chính tại đây, sáu năm về trước, vào một chiều mưa đầu mùa, Trần Minh Khang đã đứng chờ cô, tay cầm chiếc ô xanh dương, và nói những lời mà cả đời này An không quên được. Cũng chính tại đây, một năm sau đó, cô nhặt
được chiếc ô xanh bị bỏ lại cùng mảnh giấy ướt sũng chỉ còn đọc được một chữ: "Đợi..."
"Con vẫn chưa mở phong bì đó à?" Giọng cô Lan vang lên bên cạnh, nhẹ như gió thoảng.
An giật mình: "Sao... sao cô biết?"
"Cô đoán." Cô Lan cười hiền, "Năm năm trước, khi con đỗ đại học, cô trao cho con phong bì mà Khang nhờ cô giữ. Cô dặn: khi nào con thật sự sẵn sàng thì hãy mở. Năm năm rồi, con chưa từng hỏi cô về nó. Cô biết, là con chưa mở."
An cúi đầu, ngón tay vân vê tà áo dài. Phong bì ấy vẫn nằm trong ngăn kéo bàn học ở nhà trọ, dưới chồng giáo án. Năm
năm, cô không dám mở. Mở ra là phải đối mặt. Mà cô thì... chưa sẵn sàng.
"Cô ơi," An hỏi khẽ, "hồi đó... Khang có nói gì với cô không?"
Cô Lan im lặng một lúc lâu, nhìn xa xăm về phía sân khấu đang dựng dở: "Thằng bé chỉ nhờ cô một điều duy nhất: khi nào Hạ An đỗ đại học, hãy trao tận tay cho nó. Và dặn cô... đừng nói gì thêm."
"Chỉ vậy thôi ạ?"
"Chỉ vậy thôi." Cô Lan thở dài, "Cô dạy học ba mươi năm, chưa thấy đứa học trò nào có ánh mắt như nó hôm đến gặp cô. Như thể... nó đã quyết định một điều gì đó rất đau, mà không cho phép mình được đau."
An thấy cổ họng mình nghẹn lại. Cô vội quay đi, giả vờ ngắm những chùm phượng chưa nở.
Đúng lúc đó, Thảo Vy từ đâu chạy ào tới, tay cầm điện thoại, mặt hớn hở: "Hai cô trò tâm sự gì mà lâu thế! Vào ký tên điểm danh cựu học sinh kìa, sắp bắt đầu lễ rồi!"
Bàn đăng ký đặt ngay sảnh chính, trải khăn đỏ, có hai em học sinh trực bàn cười tươi như hoa.
An cầm bút, tìm tên mình trong danh sách cựu học sinh khóa của cô. Ngón tay cô lướt qua từng dòng chữ ngay ngắn... rồi dừng lại.
Ở phía dưới, khu vực dành cho những cựu học sinh đăng ký phát biểu, có một dòng tên bị gạch chéo bằng bút bi — gạch mạnh đến mức rách cả giấy. Nhưng ngay bên cạnh vết gạch ấy, ai đó đã viết lại, bằng một nét chữ khác, nghiêng nghiêng, cứng cỏi:
Trần Minh Khang.
Tim An như ngừng đập.
Nét chữ này... Năm năm rồi, nhưng cô vẫn nhận ra. Nét chữ của người từng viết cho cô hàng chục mẩu giấy nhắn nhủ trong ngăn bàn thời cấp ba. Nét chữ nghiêng nghiêng, cứng cỏi, dấu chấm than lúc nào cũng đậm như dằn mạnh bút xuống giấy.
"An? An sao vậy?" Thảo Vy lay vai cô, "Mặt cậu trắng bệch rồi kìa."
An không trả lời. Cô quay sang em học sinh trực bàn, giọng run run: "Em ơi... cho chị hỏi, tên này... ai viết lại vậy em?"
Em học sinh ngơ ngác: "Dạ... sáng nay có một anh đến đăng ký phát biểu. Anh ấy ghi tên xong rồi gạch đi, bảo là thôi không phát biểu nữa. Nhưng lúc nãy... lúc nãy có một chú lớn tuổi đến, chú ấy viết lại tên anh ấy vào, bảo là ban tổ chức mời đích danh."
"Chú lớn tuổi? Chú nào?"
"Dạ em không biết ạ. Chú ấy đi nhanh lắm."
An và Thảo Vy nhìn nhau. Trong mắt Thảo Vy, An thấy chính sự hoang mang của mình.
"Có khi nào..." Thảo Vy thì thào, "...là cậu ấy về thật không?"
An chợt nhớ ra điều gì đó. Cô kéo Thảo Vy chạy ra cổng trường, nơi bác Sáu — bác bảo vệ già đã trông trường hơn hai chục năm — đang đứng soát vé xe.
"Bác Sáu ơi, sáng nay có phải bác viết lại tên một anh cựu học sinh trên tờ đăng ký không ạ?"
Bác Sáu nheo mắt nhìn cô một lúc rồi cười hiền: "Phải. Sáng nay thằng nhỏ đến từ sớm, tự tay gạch tên mình đi, rồi dúi cho bác mẩu giấy nhờ chép lại y hệt. Nó bảo: 'Cháu không dám tự viết... sợ không kìm được mà ở lại.' Bác đồ theo từng nét chữ của nó, nên nhìn giống chữ nó đó."
An và Thảo Vy nhìn nhau, tim đập thình thịch.
An chưa kịp hỏi thêm thì tiếng loa phát thanh vang lên khắp sân trường, rõ ràng từng chữ:
"Xin quý thầy cô và các bạn cựu học sinh ổn định chỗ ngồi. Buổi lễ kỷ niệm 20 năm thành lập trường THPT Vĩnh Lộc B xin phép được bắt đầu. Và sau đây, xin mời cựu học sinh Trần Minh Khang lên sân khấu phát biểu."
Cả hội trường im phăng phắc.
Hạ An đứng chết lặng giữa đám đông, tờ giấy đăng ký vẫn còn run lên trong tay. Năm năm. Năm năm cô tự nhủ mình đã quên. Năm năm cô không dám mở phong bì, không dám về trường, không dám nhắc tên người ấy.
Và bây giờ, cái tên ấy vang lên giữa sân trường, giữa hàng trăm con người — như một tiếng sét đánh thẳng vào nơi mềm yếu nhất trong tim cô.
Mọi ánh mắt đổ dồn về phía lối đi giữa hội trường.
Có tiếng bước chân vang lên, chậm rãi, từ cuối hàng ghế.